SGK Kanser İlacını Karşılamıyorsa Ne Yapılabilir?
Güncelleme tarihi: 6 Kas
SGK Kanser İlacını Karşılamıyorsa Ne Yapılabilir?
Kanser tedavisinde hekim tarafından gerekli görülen bir ilacın bedelinin Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanmaması, hasta ve yakınlarını tedaviye erişim bakımından zor durumda bırakabilir. Böyle bir durumda, ret gerekçesinin yanında ilacın hastanın tedavisindeki yeri ve tıbbi gerekliliği de önem taşır.
Ankara 21. İş Mahkemesinin incelediği bir uyuşmazlık, geri ödeme listesinde bulunmadığı gerekçesiyle karşılanmayan bir kanser ilacının, hastaya özgü tıbbi değerlendirme sonucunda mahkeme kararıyla karşılanmasına örnek oluşturmaktadır. Hemen belirtmek gerekir ki; bu karar kesinleşmemiş olup, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilmiş bir karardır.
Davada hangi ilaç talep edildi?
Uyuşmazlık, yumurtalık kanseri tedavisi gören bir hastanın mirvetuximab soravtansine etkin maddeli Elahere isimli ilacının bedeline ilişkindir.
Hasta, tedavisi devam ettiği sürece kullanılacak ilacın bedelinin SGK tarafından karşılanmasını ve aksi yöndeki kurum işleminin iptalini istemiştir.

SGK ise ilacın Sağlık Uygulama Tebliği ekindeki ilgili geri ödeme listelerinde bulunmadığını belirterek talebin reddedilmesi gerektiğini savunmuştur. Böylece mahkemenin önündeki temel mesele, listelerde yer almayan ilacın bu hastanın tedavisindeki gerekliliği ve bedelinin karşılanıp karşılanmayacağı olmuştur.
Mahkeme hangi belgeleri inceledi?
Mahkeme; hastanın sağlık yardımından yararlanma durumuna ilişkin kayıtları, tedavi belgelerini, SGK’nın ret işlemini ve ilaca ilişkin bilimsel çalışma kayıtlarını dosyaya almıştır. Ardından onkoloji alanında görevli uzman hekimlerden oluşan bir heyetten rapor alınmıştır.
Değerlendirme yalnızca ilacın reçete edilmiş olmasına dayanmamıştır. Uzman heyet tarafından özellikle şu konular incelenmiştir:
İlacın hangi hastalarda ve hastalığın hangi aşamasında kullanılabileceği,
Hastanın mevcut klinik durumu ve tedaviden beklenen yarar,
Standart tedavilerin kullanılması hâlinde ortaya çıkabilecek sonuçlar,
Talep edilen tedavinin mevcut yöntemlere göre etkinliği,
İlacın hastanın sağlığına ve yaşam süresine katkısı.
Bu inceleme, ilaç bedeline ilişkin uyuşmazlıklarda hastaya özgü tıbbi değerlendirmenin önemini göstermektedir.
Uzman heyet raporunda ne belirtildi?
Raporda, bilimsel veriler ile hastanın klinik ve moleküler özellikleri birlikte değerlendirilmiştir. Bu hasta açısından ilacın kullanımının tıbben uygun ve gerekli olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Heyet; tedavinin hastalığın ilerlemesini geciktirme, tümör yanıtı sağlama ve yaşam süresini uzatma yönündeki bilimsel etkinliğini dikkate alarak ilacın hasta için hayati önemde olduğunu belirtmiştir.
Bu tespitler, ilacın her kanser hastası için aynı şekilde gerekli olduğu anlamına gelmemektedir. Rapordaki değerlendirme, dava konusu hastanın hastalığına ve kişisel tıbbi özelliklerine ilişkindir.
Mahkeme nasıl karar verdi?
Mahkeme, uzman heyet raporunu esas alarak ilacın hastanın hayatını sağlıklı biçimde sürdürebilmesi için zorunlu olduğu sonucuna ulaşmıştır.
Gerekçede, sosyal güvenlik sisteminin sigortalıların ve hak sahiplerinin sağlık hizmetlerine etkili biçimde erişimini sağlama amacı üzerinde durulmuştur. Ayrıca Anayasa’nın yaşam, sağlık ve sosyal güvenlik haklarına ilişkin hükümleri değerlendirilmiştir.
Sonuç olarak mahkeme;
İlacın hastanın tedavi süresi boyunca SGK tarafından bedelsiz karşılanmasına,
İlaç bedelinin Türk Eczacıları Birliğinin yurt dışı ilaç temin birimine aktarılması gerektiğinin tespitine,
SGK’nın aksi yöndeki işleminin iptaline
karar vermiştir. Burada hükmedilen ödeme, hastaya serbestçe kullanabileceği bir tazminat verilmesi değil, tedavide kullanılacak ilacın temininin finanse edilmesidir.
SGK’nın ret cevabıyla karşılaşan hastalar açısından karar ne ifade ediyor?
Bu karar, ilacın geri ödeme listesinde bulunmadığı yönündeki gerekçenin, somut uyuşmazlıkta tek başına yeterli görülmediğini göstermektedir. Mahkeme, hastanın tedavi ihtiyacını ve uzman raporunda açıklanan tıbbi gerekliliği de değerlendirmiştir.
Benzer bir ret cevabıyla karşılaşıldığında, hukuki inceleme için öncelikle SGK’ya yapılan başvuru ve verilen cevap ile tedavi belgeleri birlikte ele alınmalıdır. İlacın neden tercih edildiği, mevcut tedavilerin durumu ve beklenen yararın hekim raporlarında açıklanması, uyuşmazlığın anlaşılması bakımından önem taşır.
Reçeteler, sağlık kurulu veya uzman hekim raporları, epikrizler, tetkik sonuçları ve varsa ilaç teminine ilişkin belgeler bu değerlendirmenin temelini oluşturabilir. Hasta tarafından ödeme yapılmışsa fatura ve ödeme belgeleri de korunmalıdır.
Ancak incelenen karar, her başvurunun kabul edileceğini veya her ilaç için aynı hukuki sonucun doğacağını göstermez. Başvuru yolu ve talepler, kişinin sosyal güvenlik statüsü ile somut olayın özelliklerine göre ayrıca belirlenmelidir.
Bu karar bütün hastalar için geçerli mi?
Karar, dava açan hastanın tedavisine ilişkindir. Elahere’nin bütün hastalar için genel geri ödeme kapsamına alındığı anlamına gelmez.
Ayrıca incelenen belge bir ilk derece mahkemesi kararıdır ve istinaf yolu açık olarak verilmiştir. Paylaşılan metinde kararın kesinleştiğine ilişkin bilgi bulunmamaktadır. Bu nedenle karar, kesinleşmiş ve bütün benzer uyuşmazlıkları bağlayan bir sonuç olarak sunulmamalıdır.
Kararın hasta ve yakınları açısından önemi, SGK’nın ret gerekçesinin yargısal incelemede hastaya özgü tıbbi ihtiyaçlarla birlikte değerlendirilebildiğini göstermesidir. Tedaviye erişim uyuşmazlığında ilacın adı kadar, o hasta için neden gerekli olduğunun ortaya konulması da belirleyicidir.
İncelenen karar: Ankara 21. İş Mahkemesi, E. 2026/133, K. 2026/245.



