top of page

Estetik Ameliyat Sonrası Komplikasyon: Doktor Her Durumda Sorumlu mu?

23 Eki
5 dakikada okunur

Estetik Ameliyat Sonrası Komplikasyon: Doktor Her Durumda Sorumlu mu?

Estetik Ameliyat Sonrası Doktorun Sorumluluğu
Estetik Ameliyat Sonrası Komplikasyon

Estetik ameliyatlardan sonra hastanın beklediği sonuca ulaşamaması, hekim ile hasta arasında hukuki uyuşmazlıklara neden olabilmektedir. Özellikle ameliyat sonrasında ortaya çıkan asimetri, belirgin ameliyat izleri veya görünüm bozuklukları nedeniyle hekimlerden maddi ve manevi tazminat talep edilebilmektedir.

Peki, ameliyat sonrasında ortaya çıkan her olumsuz sonuç hekimin sorumlu olduğu anlamına mı gelir? Ortaya çıkan sorun tıbben kabul edilebilir bir komplikasyon ise hekim sorumluluktan kurtulur mu? Hastanın ameliyat öncesinde onam formunu imzalamış olması yeterli midir?

Yargıtay tarafından incelenen bir estetik ameliyat uyuşmazlığı, bu sorulara cevap verebilecek önemli değerlendirmeler içermektedir.

Estetik Ameliyat Sonrası Açılan Tazminat Davası

Bir hasta, göğüs küçültme ve karın bölgesindeki yağların alınması amacıyla bir hekimle anlaşmış ve estetik ameliyat geçirmiştir.

Ancak hasta, ameliyat sonrasında göğüslerinde asimetri oluştuğunu, meme uçlarının yukarıya kalkık bir görünüm aldığını ve ameliyat izlerinin kaybolmadığını ileri sürmüştür.

Hasta ayrıca, ameliyatı gerçekleştiren hekimin kendisine yeniden ameliyat olması gerektiğini ve bu işlem için ayrıca ücret talep edilmeyeceğini bildirdiğini iddia etmiştir.

Yaşanan gelişmeler üzerine hekim aleyhine maddi ve manevi tazminat davası açılmıştır.

Hekimin savunması ise ortaya çıkan sonuçların tıbbi komplikasyon niteliğinde olduğu ve ameliyat sırasında kendisine yüklenebilecek herhangi bir kusur bulunmadığı yönündedir.

İlk derece mahkemesi davanın reddine karar vermiştir. Ancak uyuşmazlık temyiz incelemesine taşınmış ve Yargıtay tarafından farklı bir değerlendirme yapılmıştır.

Yargıtay Neden Hekimi Sorumlu Buldu?

Yargıtay'ın değerlendirmesinde belirleyici olan husus, ameliyat sonrasında ortaya çıkan olumsuz sonuçların yalnızca tıbbi niteliği değildir.

Asıl üzerinde durulan konu, hastanın ameliyat öncesinde ortaya çıkabilecek komplikasyonlar hakkında yeterince bilgilendirilip bilgilendirilmediğidir.

İlk bozma kararında, ameliyat öncesinde hastaya muhtemel sonuçların ve komplikasyonların açıklandığının hekim tarafından kanıtlanması gerektiği belirtilmiştir.

Bozma sonrasında yapılan yargılamada hastaneden hastaya ait belge getirtilmiş ve hekim lehine tanık dinlenmiştir. Yerel mahkeme, hastanın yeterince bilgilendirildiği gerekçesiyle davayı yeniden reddetmiştir.

Ancak Yargıtay, bu değerlendirmeyi de yeterli bulmamıştır.

Çünkü dosyada bulunan belge, hastanın ameliyat sonrasında ortaya çıkabilecek komplikasyonlar hakkında bilgilendirildiğini göstermemektedir.

Kararın önemli sonucu şudur: Hastanın ameliyata rıza göstermesi, ameliyatın riskleri konusunda yeterince aydınlatıldığının kendiliğinden kanıtı değildir.

Hekim Lehine Tanık Beyanı Neden Yeterli Olmadı?

Kararın hekimler açısından dikkat çekici yönlerinden biri, yargılama sırasında dinlenen tanığın beyanıdır.

Tanık, hekimin görev yaptığı plastik cerrahi bölümünde asistan doktor olarak çalıştığını, davacı hastayı tanımadığını ancak hekimin ameliyat öncesinde hastalarıyla görüşerek bilgi verdiğini ifade etmiştir.

Buna rağmen Yargıtay, söz konusu beyanı hastanın yeterince aydınlatıldığını ispatlamak bakımından yeterli görmemiştir.

Çünkü tanık, doğrudan uyuşmazlık konusu hastaya hangi bilgilerin verildiğini açıklamamıştır.

Bu değerlendirme, hekimlerin genel çalışma alışkanlıkları ile somut bir hastaya yapılan bilgilendirmenin birbirinden farklı olduğunu göstermektedir.

Bir hekimin hastalarını düzenli olarak bilgilendirdiğinin ifade edilmesi, belirli bir hastaya hangi risklerin açıklandığının kanıtlanması bakımından her zaman yeterli olmayabilir.

Bu nedenle aydınlatma sürecinin yalnızca gerçekleştirilmesi değil, gerektiğinde somut hasta bakımından ortaya konulabilecek şekilde belgelendirilmesi de önem taşımaktadır.

Komplikasyon Meydana Gelmesi Her Zaman Malpraktis Anlamına Gelir mi?

Her cerrahi müdahale belirli riskler içermektedir. Tıbbi standartlara uygun şekilde gerçekleştirilen bir ameliyattan sonra da istenmeyen sonuçlar ortaya çıkabilir.

Bu nedenle komplikasyon meydana gelmesi tek başına tıbbi uygulama hatası bulunduğunu göstermez.

Ancak burada birbirinden ayrı değerlendirilmesi gereken iki konu bulunmaktadır.

Birincisi, tıbbi müdahalenin mesleki standartlara uygun şekilde gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğidir.

İkincisi ise hastanın müdahale öncesinde muhtemel riskler ve komplikasyonlar hakkında yeterince aydınlatılıp aydınlatılmadığıdır.

Tıbbi müdahalenin teknik açıdan uygun olması, aydınlatma yükümlülüğünün yerine getirilip getirilmediğinin incelenmesine engel değildir.

İncelenen Yargıtay kararında da hekimin komplikasyon savunması, aydınlatma yükümlülüğü yönünden yapılan incelemeyi ortadan kaldırmamıştır.

Dolayısıyla malpraktis iddiasıyla açılan bir davada yalnızca ameliyatın teknik açıdan doğru gerçekleştirildiğinin savunulması her durumda yeterli olmayabilir.

Estetik Ameliyatlarda Hekimin Sorumluluğu Neden Farklı Değerlendiriliyor?

Kararda dikkat çeken diğer husus, hekim ile hasta arasındaki hukuki ilişkinin eser sözleşmesi olarak değerlendirilmesidir.

Yargıtay, somut uyuşmazlıkta hastanın estetik bir görünüm elde etmek amacıyla ameliyat olmasını ve taraflar arasında belirli bir sonucun amaçlanmasını esas almıştır.

Bu yaklaşımda hekimin sorumluluğu yalnızca ameliyatı tıp kurallarına uygun şekilde gerçekleştirmesiyle sınırlı değerlendirilmemektedir. Taraflar arasında kararlaştırılan sonuç, sadakat ve özen yükümlülükleri de önem kazanmaktadır.

Bununla birlikte her tıbbi müdahalenin eser sözleşmesi kapsamında değerlendirilmesi mümkün değildir. Müdahalenin tedavi amacı, tarafların anlaşması ve somut olayın özellikleri dikkate alınmalıdır.

Estetik amaçla gerçekleştirilen müdahalelerde ise hastanın elde etmeyi amaçladığı sonuç, hukuki değerlendirmenin önemli unsurlarından biri olabilmektedir.

İmzalı Onam Formu Hekimi Sorumluluktan Kurtarır mı?

Aydınlatılmış onam, hastanın kendisine uygulanacak tıbbi müdahaleyi, müdahalenin muhtemel sonuçlarını ve risklerini anlayarak kabul etmesini ifade etmektedir.

Bu nedenle onam formunun imzalanması ile hastanın yeterince aydınlatılması aynı şey değildir.

Hasta Hakları Yönetmeliği'nin 15. maddesi uyarınca hastaya tıbbi müdahalenin niteliği, alternatif seçenekler, muhtemel riskler ve komplikasyonlar hakkında bilgi verilmesi gerekmektedir.

Yönetmeliğin 26. maddesinde düzenlenen rıza formu da yalnızca hastanın imzasını taşıyan bir belge olarak düşünülmemelidir. Formdaki bilgilerin hastaya sözlü olarak aktarılması ve ilgili usule uygun olarak belgelendirilmesi öngörülmektedir.

Özellikle estetik ameliyatlarda yapılacak müdahalenin türü, hastanın bireysel özellikleri, hedeflenen sonuç ve öngörülebilen komplikasyonlar dikkate alınarak aydınlatma yapılması önem taşımaktadır.

Genel ifadeler içeren ve hastaya hangi risklerin açıklandığını ortaya koymayan bir onam formu, hukuki uyuşmazlıkta hekimin yeterli aydınlatma yaptığını ispatlamaya her zaman elverişli olmayabilir.

Estetik Cerrahi Uygulamalarında Nelere Dikkat Edilmeli?

İncelenen karar ve yürürlükteki hasta hakları mevzuatı birlikte değerlendirildiğinde, hekimler açısından bazı hususlar öne çıkmaktadır:

  • Ameliyat öncesi beklentilerin belirlenmesi: Hastanın ulaşmak istediği sonucun ve müdahalenin tıbben sağlayabileceği sonuçların açık biçimde değerlendirilmesi önemlidir.

  • Komplikasyonlar hakkında bilgilendirme: Müdahalenin niteliğine ve hastanın durumuna göre öngörülebilen önemli risklerin, anlaşılır bir dille açıklanması gerekir.

  • Aydınlatmanın belgelendirilmesi: Rıza formunun müdahaleye uygun içerikle hazırlanması, sözlü bilgilendirmenin yapılması ve sürecin hasta kayıtlarına yansıtılması önem taşır.

  • Tıbbi kayıtların düzenli tutulması: Ameliyat öncesi değerlendirmeler, uygulanan yöntem, ameliyat sonrası takip ve ortaya çıkan sorunlara ilişkin kayıtlar eksiksiz tutulmalıdır.

  • Ameliyat sonrası komplikasyonların yönetimi: Olumsuz bir sonuç ortaya çıktığında yapılan tıbbi değerlendirmelerin, önerilen tedavilerin ve takip sürecinin kayıt altına alınması gerekir.

Bu hususlar, komplikasyon gelişmesini veya hukuki uyuşmazlık açılmasını tamamen önlemeyebilir. Bununla birlikte tıbbi sürecin ve hekimin yükümlülüklerini yerine getirip getirmediğinin değerlendirilebilmesi açısından önemlidir.

Hasta Hangi Tazminatları Talep Edebilir?

İncelenen davada hasta, ameliyat için yaptığı harcamalar ile vücudunun eski hâline getirilmesi için gerekli olduğunu ileri sürdüğü tedavi giderlerini maddi tazminat olarak talep etmiştir.

Ayrıca yaşadığı üzüntü ve ızdırap nedeniyle manevi tazminat isteminde bulunmuştur.

Yargıtay, davanın tamamen reddedilmesini doğru bulmamış; maddi zararın bilirkişi incelemesiyle belirlenmesi ve uygun bir manevi tazminatın değerlendirilmesi gerektiğine karar vermiştir.

Burada dikkat edilmesi gereken nokta, Yargıtay'ın doğrudan belirli bir tazminat miktarına hükmetmemiş olmasıdır. Karar, eksik ve hatalı değerlendirme nedeniyle verilmiş bir bozma kararıdır.

Dolayısıyla estetik ameliyat sonrasında açılan her davada tazminata hükmedileceği sonucuna varılamaz. Sorumluluk koşulları, zarar, illiyet bağı ve somut olayın diğer özellikleri değerlendirilmelidir.

Sonuç: Komplikasyon Kadar Aydınlatma Süreci de Önemlidir

Estetik ameliyat sonrasında ortaya çıkan her olumsuz sonuç, hekimin kusurlu olduğu anlamına gelmez. Tıbbi standartlara uygun müdahalelerde de komplikasyonlar gelişebilir.

Ancak komplikasyonun tıbben öngörülebilir ve kabul edilebilir olması, hastanın ameliyat öncesinde yeterince aydınlatılıp aydınlatılmadığı sorusunu ortadan kaldırmaz.

İncelenen Yargıtay kararı, özellikle bu noktada önem taşımaktadır. Hastanın ameliyata rıza göstermiş olması ve hekimin genel olarak hastalarını bilgilendirdiğinin tanık tarafından ifade edilmesi, somut olayda yeterli görülmemiştir.

Hekimler açısından çıkarılması gereken temel sonuç, aydınlatılmış onamın yalnızca imzalanacak bir form değil, tıbbi müdahalenin öncesinde yürütülen ve gerektiğinde ispatlanabilmesi gereken bir süreç olduğudur.

Bu nedenle estetik cerrahi uygulamalarında tıbbi özenin yanında hastanın bilgilendirilmesi, beklentilerin değerlendirilmesi ve kayıtların düzenli tutulması da hukuki sorumluluk bakımından önem taşımaktadır.

İncelenen karar: Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 17.06.2013 tarihli, 2013/6034 E. ve 2013/10207 K. sayılı karar.

İlgili mevzuat: Hasta Hakları Yönetmeliği'nin 15, 18, 24 ve 26. maddeleri; Türk Borçlar Kanunu'nun eser sözleşmesine ilişkin hükümleri.

Bu yazı genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Her uyuşmazlık, kendi tıbbi ve hukuki koşulları içerisinde değerlendirilmelidir.

bottom of page